Trong bối cảnh nhu cầu làm Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến ngày càng tăng, các cơ quan công an tại Việt Nam đã liên tục cảnh báo về một thủ đoạn lừa đảo mới. Kẻ gian lợi dụng sự thiếu hiểu biết và tâm lý muốn hoàn tất thủ tục nhanh chóng của người dân để mạo danh cán bộ, yêu cầu chuyển tiền “xử lý lỗi hồ sơ” hoặc thu thập thông tin cá nhân nhạy cảm. Điều này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, dẫn đến các rủi ro an ninh mạng nghiêm trọng.
Các thủ đoạn lừa đảo phổ biến
Kẻ gian ngày càng tinh vi trong việc tạo ra các kịch bản lừa đảo để chiếm đoạt tài sản và thông tin của người dân. Dưới đây là những thủ đoạn chính mà bạn cần cảnh giác:
Mạo danh cán bộ cơ quan chức năng
Đối tượng sẽ gọi điện từ số lạ, tự xưng là cán bộ Công an, Sở Tư pháp hoặc Bộ Công an. Chúng thông báo hồ sơ cấp Phiếu lý lịch tư pháp của bạn bị sai sót, thiếu thông tin, “bị lỗi” trên hệ thống hoặc cần bổ sung gấp. Sau đó, chúng yêu cầu bạn chuyển tiền để “xử lý hồ sơ”, “khắc phục lỗi” hoặc hoàn tất thủ tục. Một số trường hợp khác, chúng thông báo Phiếu lý lịch tư pháp đã được cấp nhưng bị hư hỏng trong quá trình vận chuyển, yêu cầu nộp thêm phí để cấp lại hoặc gửi lại giấy tờ.
Quảng cáo dịch vụ “làm nhanh”, “cấp tốc” trên mạng xã hội
Kẻ lừa đảo lập các tài khoản, fanpage, nhóm Zalo, TikTok với tên gọi hấp dẫn như “Dịch vụ làm lý lịch tư pháp nhanh”, “Hỗ trợ lý lịch tư pháp toàn quốc”, “cấp tốc trong ngày”. Chúng sử dụng hình ảnh hoặc thông tin liên quan đến cơ quan nhà nước để tạo lòng tin. Sau khi dụ dỗ được nạn nhân, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân (ảnh Căn cước công dân, thông tin nhân thân, cha mẹ, địa chỉ cư trú) và chuyển tiền làm hồ sơ.
Sau khi nhận tiền, đối tượng có thể cắt liên lạc hoặc tiếp tục viện lý do hồ sơ cần xác minh, bổ sung thông tin, phát sinh phí vận chuyển, phí xử lý để yêu cầu chuyển thêm tiền.
Gửi đường link giả mạo cổng dịch vụ công
Một thủ đoạn phổ biến khác là gửi đường link được giới thiệu là Cổng dịch vụ công hoặc hệ thống cấp Phiếu lý lịch tư pháp, yêu cầu người dân truy cập để khai báo hoặc bổ sung thông tin. Thực chất, đây là các trang web giả mạo được thiết kế tinh vi nhằm đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản, mật khẩu hoặc mã OTP ngân hàng của bạn. Việc truy cập vào những đường link này có thể khiến bạn mất quyền kiểm soát tài khoản và tiền bạc.
Giả danh nhân viên chuyển phát
Thủ đoạn này liên quan đến việc đối tượng giả danh nhân viên chuyển phát hồ sơ lý lịch tư pháp. Chúng thông báo chuyển nhầm tài khoản vận chuyển và hướng dẫn nạn nhân kết bạn Zalo. Sau đó, chúng gửi đường dẫn yêu cầu nhập thông tin cá nhân và cung cấp mã OTP để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng. Đây là một kịch bản mới và rất nguy hiểm vì đánh vào sự bất cẩn của người nhận hàng.
Hậu quả và rủi ro tiềm ẩn
Hậu quả của việc bị lừa đảo không chỉ dừng lại ở việc mất tiền. Người dân còn có nguy cơ bị đánh cắp lượng lớn dữ liệu cá nhân, bao gồm ảnh Căn cước công dân, thông tin nhân thân, cha mẹ, địa chỉ cư trú và số điện thoại. Những thông tin này có thể bị kẻ xấu lợi dụng để:
- Làm giả giấy tờ tùy thân.
- Mở các tài khoản ngân hàng rác để thực hiện các giao dịch phi pháp.
- Đăng ký các khoản vay “tín dụng đen” dưới tên của bạn.
- Sử dụng cho các kịch bản lừa đảo tiếp theo, nhắm vào bạn hoặc người thân của bạn.
Cách thức tự kiểm tra và đối soát thông tin
Để bảo vệ bản thân khỏi các thủ đoạn lừa đảo tinh vi, bạn cần nắm rõ các kênh chính thức và cách thức kiểm tra thông tin an toàn:
Kênh làm lý lịch tư pháp chính thức
Người dân cần thực hiện thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp qua các kênh chính thức của Nhà nước. Đây là những kênh duy nhất được pháp luật công nhận và đảm bảo an toàn thông tin:
- Trực tiếp tại cơ quan: Đến Sở Tư pháp tỉnh/thành phố hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công của tỉnh.
- Trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia: Duy nhất tên miền
https://dichvucong.gov.vn/hoặc Cổng dịch vụ công của tỉnh/thành phố. - Thông qua ứng dụng VNeID: Một số thủ tục hành chính đã được tích hợp trên ứng dụng này. Lưu ý, Cổng dịch vụ công Quốc gia hiện chưa có ứng dụng (APP) riêng cho điện thoại ngoài VNeID.
Dấu hiệu nhận biết website/ứng dụng giả mạo
- Tên miền: Luôn kiểm tra kỹ tên miền của các trang web dịch vụ công. Các trang web chính thức thường có đuôi
.gov.vn. Cảnh giác với các tên miền lạ, có ký tự bất thường hoặc gần giống với tên miền chính thức. - Giao diện: Trang web giả mạo thường có giao diện kém chuyên nghiệp, lỗi chính tả, hoặc yêu cầu quá nhiều thông tin cá nhân không cần thiết.
- Yêu cầu thanh toán: Cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân. Mọi khoản phí đều được thanh toán qua các cổng thanh toán chính thức của Nhà nước.
Xác minh thông tin khi có nghi ngờ
Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn thông báo hồ sơ có sai sót, yêu cầu bổ sung thông tin hoặc chuyển thêm tiền, bạn cần chủ động kiểm chứng với cơ quan chức năng trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào. Hãy liên hệ trực tiếp với Sở Tư pháp hoặc cơ quan công an địa phương qua số điện thoại công khai, chính thức để xác minh. Tuyệt đối không gọi lại vào số điện thoại mà đối tượng đã gọi cho bạn.
Những điều cần tuyệt đối tránh
Để tự bảo vệ mình, hãy luôn ghi nhớ những nguyên tắc sau:
- Không chuyển tiền: Tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân theo yêu cầu của người lạ, kể cả khi họ tự xưng là cán bộ Công an hoặc cơ quan chức năng.
- Không cung cấp thông tin nhạy cảm: Không cung cấp ảnh Căn cước công dân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP, mã xác thực cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn, mạng xã hội.
- Không truy cập link lạ: Không truy cập đường link hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
- Cảnh giác quảng cáo “làm nhanh”: Cảnh giác với các quảng cáo “làm nhanh”, “cấp tốc” Phiếu lý lịch tư pháp trên mạng xã hội, vì không có quy định nào cho phép “ưu tiên làm nhanh” hay “dịch vụ cấp gấp”.
Bạn cần làm gì nếu đã bị lừa đảo?
Nếu không may phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc đã lỡ chuyển tiền, bạn cần hành động nhanh chóng để giảm thiểu thiệt hại:
- Lưu giữ bằng chứng: Thu thập và lưu giữ tất cả các thông tin, chứng từ liên quan như tin nhắn, cuộc gọi, biên lai chuyển tiền, ảnh chụp màn hình các trang web/tài khoản lừa đảo.
- Trình báo cơ quan công an: Nhanh chóng trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hướng dẫn, xử lý kịp thời. Việc trình báo sớm sẽ giúp cơ quan chức năng có cơ hội điều tra và thu hồi tài sản tốt hơn.
- Liên hệ ngân hàng: Nếu đã chuyển tiền, hãy liên hệ ngay với ngân hàng của bạn để yêu cầu tạm khóa giao dịch hoặc hỗ trợ truy vết dòng tiền.
Lời khuyên cuối cùng về an toàn trực tuyến
Việc làm lý lịch tư pháp trực tuyến mang lại nhiều tiện lợi, nhưng cũng đi kèm với các rủi ro về an ninh mạng. Hãy luôn nâng cao cảnh giác, kiểm tra kỹ lưỡng mọi thông tin và chỉ thực hiện giao dịch qua các kênh chính thức của Nhà nước. Đừng để sự vội vàng hay thiếu thông tin khiến bạn trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo. Bảo vệ thông tin cá nhân chính là bảo vệ tài sản và sự an toàn của chính bạn.
Tài liệu tham khảo
Kiểm tra trước khi rời trang
Nền tảng tài trợ: Kgame8. Hãy tự đối chiếu điều kiện, phí, giới hạn và dữ liệu trong tài khoản trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
Mở nền tảng tài trợ Kgame8